Akademija jedinstvenog tržišta predstavlja novu fazu u evropskoj integraciji regiona: jačanje institucija, razvoj kompetencija i stvaranje povjerenja koje je neophodno za pristup Jedinstvenom tržištu Evropske unije. Kao jedna od prioritetnih aktivnosti u okviru EU Plana rasta za Zapadni Balkan, Akademija će omogućiti da se reformske obaveze pretoče u praktična znanja, konkretne institucionalne kapacitete i održive mehanizme saradnje između zemalja regiona i Evropske unije.
Ovo je ocijenjeno u Podgorici gdje je, u saradnji sa Vladom Crne Gore, svečano otvorena Single Market Academy (SMA) — regionalna platforma koja pruža stručnu podršku institucijama Zapadnog Balkana u procesu usklađivanja sa pravilima i praksama Jedinstvenog tržišta Evropske unije.
Akademija će omogućiti strukturirani, višegodišnji program stručnih obuka, peer-to-peer saradnju sa institucijama EU i razvoj profesionalnih mreža u oblastima standardizacije, akreditacije, metrologije i nadzora nad tržištem. SMA predstavlja mehanizam kojim se reformske obaveze prevode u konkretne vještine i institucionalne kapacitete, neophodne za dublju integraciju regiona u Jedinstveno tržište EU.
Svečanost je otvorio predsjednik Vlade Crne Gore g. Milojko Spajić, uz prisustvo potpredsjednika Vlade i brojnih ministara, predstavnika Evropske komisije, Vlade Savezne Republike Njemačke, institucija regiona i međunarodnih eksperata.
“Mi moramo biti svjesni da proces pune integracije ne završava na papiru, ne završava štaviše ni samim članstvom – on mora da živi u svakoj društvenoj pori, u instituciji, proceduri, proizvodnji i svakoj firmi koja pretenduje da posluje po pravilima Jedinstvenog tržišta Evropske unije”, kazao je premijer Milojko Spajić i istakao da upravo tu počinje uloga Akademije koja će pomoći domaćim stručnjacima da rade po istim standardima kao njihove kolege u državama članicama.
Već od sutra, “kroz saradnju koja jača povjerenje, Crna Gora više ne samo da prednjači, već i predvodi proces ujedinjenja Zapadnog balkana sa Evropskom unijom”, poručio je predsjednik Vlade tokom svečane ceremonije otvaranja Akademije Jedinstvenog tržišta.
Tokom ceremonije održano je i simbolično obilježavanje EU4Trade partnerstva, čime je potvrđena zajednička posvećenost jačanju standardizacije, akreditacije, metrologije i nadzora nad tržištem.
Ambasador Evropske unije u Crnoj Gori, Johan Sattler je ocijenio da “današnje otvaranje nije samo početak jednog projekta; ono označava početak novog partnerstva zasnovanog na zajedničkim standardima, zajedničkom učenju i zajedničkoj evropskoj viziji. Akademija jedinstvenog tržišta predstavlja ono što odnos Evropske unije i Zapadnog Balkana treba da bude: utemeljen na obrazovanju, praktičan u pristupu i usmjeren na rezultate koje građani i privreda mogu da osjete u svakodnevnom životu”.
“Crna Gora je zasluženo domaćin ovog projekta, i pozivam sve zemlje Zapadnog Balkana da maksimalno iskoriste ovu Akademiju i priliku da se približe Jedinstvenom tržištu”, istakao je on.
Ambasador Savezne Republike Njemačke u Crnoj Gori, Peter Felten poručio je da je Akademija jedinstvenog tržišta predstavlja upravo ono što Njemačka želi da promoviše i podrži kada je riječ o Zapadnom Balkanu: bližu saradnju i snažniju integraciju unutar regiona — na način koji donosi korist ljudima u ovom regionu. “Na način koji podstiče ekonomski razvoj zemalja regiona kroz jačanje Zajedničkog regionalnog tržišta i na način koji istovremeno podržava zemlje Zapadnog Balkana u pripremi za Jedinstveno tržište Evropske unije i za pristupanje Evropskoj uniji“, istakao je Felten.
Akademiju su simbolično otvorile Maida Gorčević, ministarka evropskih poslova u Vladi Crne Gore i Tanja Bošković, menadžerka projekta u GIZ-u.
“Danas mogu s ponosom reći da smo učinili sve da tu ideju pretvorimo u stvarnost – u projekat koji će služiti čitavom regionu, a koji će istovremeno nositi prepoznatljiv pečat Crne Gore. Jer kada govorimo o Akademiji jedinstvenog tržišta, ne govorimo samo o projektu – već o instrumentu koji povezuje reforme sa rezultatima i stvara zajednički okvir povjerenja, most između našeg regiona i Evropske unije”, istakla je ministarka evropskih poslova, Maida Gorčević.
“Za Crnu Goru, taj most ima posebno značenje. On vodi direktno ka našem budućem članstvu u Evropskoj uniji. Zato na ovu Akademiju ne gledamo samo kao na inicijativu – već kao na alat koji političku volju pretvara u stvarne kapacitete, a evropsku perspektivu u svakodnevnu praksu naših institucija”, dodala je ona.
Gorčević je istakla da danas prepoznajemo dublju vrijednost Plana rasta, u okviru kojeg je ova Akademija i koncipirana – vrijednost koja se ne mjeri samo stotinama miliona eura namijenjenih reformama. “Njena suštinska vrijednost je u približavanju – približavanju naših ekonomija, naših institucija i naših ljudi standardima, principima i mogućnostima kojima težimo kao buduće članice Evropske unije”, istakla je Gorčević.
Dr. Tanja Bošković, menadžerka projekta u GIZ-u je istakla da danas ne otvaramo samo program — već prostor za zajedničko učenje, povjerenje i napredak. Akademija jedinstvenog tržišta je nastala iz jasne vizije: da region može i treba da bude ravnopravan partner u Evropskoj uniji, kada ima znanje, kapacitete i ljude koji vjeruju u to. Zato je ova Akademija most — most između institucija, između stručnjaka, između onoga što smo danas i onoga čemu težimo sjutra.
„A most se ne gradi sam. Njega grade partneri, iskrena saradnja i zajednički cilj. Maida i ja danas ne „pokrećemo“ projekat — već potvrđujemo uvjerenje da region ima snagu da ide naprijed. Spremni smo. Partneri su ovdje. Put je otvoren. Sada — zajedno gradimo most, zaključila je ona”.
U toku događaja je potpisana Svečana deklaracija saradnje u okviru EU4Trade programa, kojom Evropska komisija, Vlada Savezne Republike Njemačke i GIZ potvrđuju zajedničku posvećenost podršci zemljama Zapadnog Balkana u jačanju institucionalnih kapaciteta i pripremama za pristup Jedinstvenom tržištu Evropske unije, kroz uspostavljanje Akademije jedinstvenog tržišta (SMA).
SMA je uspostavljena u okviru projekta EU4Trade, kofinansiranog od strane Evropske unije i Njemačke Vlade, a implementiranog od strane GIZ-a.