Cover photo: Ilustracija (Foto: cclqkk/pixabay.com)
Vlada Republike Srpske na jučerašnjoj sjednici donijela je odluku o proglašenju zaštićenog područja Spomenik prirode “Cvrcka”, koje se nalazi u opštini Kneževo.
Inicijativu za zaštitu kanjona rijeke Cvrcke pokrenulo je Planinarsko društvo “Vilenska vrela” iz Kneževa još 2020. godine. Ministarstvo za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju dostavilo je ovu inicijativu Republičkom zavodu za zaštitu kulturno-istorijskog i prirodnog nasljeđa, koji je izradio Studiju zaštite – stručnu osnovu za proglašenje Spomenika prirode “Cvrcka”.
Osnovnu vrijednost novog zaštićenog područja čini upravo rijeka Cvrcka, a poseban značaj ima vodopad Vilenska vrela na sedrenom odsjeku desne pritoke Cvrcke, visine između 60 i 70 metara. Na području obuhvaćenom zaštitom nalazi se nekoliko pećina – Vilenska pećina, Kapnica, Mišarica i Kerezovača – koje su uglavnom manjih dimenzija i jednostavne speleomorfologije.
Područje se odlikuje prirodnim pejzažom specifičnih karakteristika i u velikoj mjeri očuvanim ekosistemima, sa karakterističnom vegetacijom u kojoj se ističu biljni endemi, te raznovrsnom faunom. Tokom istraživanja registrovano je 334 biljne vrste, 74 vrste dnevnih i 44 vrste noćnih leptira, kao i 73 vrste ptica, među kojima su mnoge rijetke i ugrožene.
Razlozi za donošenje odluke zasnivaju se na potrebi očuvanja prirode i uspostavljanja ravnoteže između zaštite i aktivnosti ljudi. Naglašeno je da će se poštovati potrebe lokalnog stanovništva i zajednice, uz korišćenje prirodnih resursa u mjeri koja ne ugrožava ciljeve zaštite.
Odlukom su predviđeni II i III stepen zaštite. Kako su u obuhvatu zaštićenog područja identifikovane i parcele u privatnom vlasništvu, posebna pažnja posvećena je tome da se ne remeti tradicionalan način korišćenja posjeda niti dovodi u pitanje egzistencija stanovništva. U režimu zaštite III stepena dozvoljene su aktivnosti koje ne ograničavaju pravo privatne svojine.
Upravljanje Spomenikom prirode “Cvrcka” povjereno je Javnom preduzeću šumarstva “Šume Republike Srpske”, odnosno Šumskom gazdinstvu “Čemernica” Kneževo.
Trenutno u Republici Srpskoj postoji 35 zaštićenih područja ukupne površine 73.610,21 hektar, što predstavlja 2,99% teritorije Republike Srpske. Proglašenjem Spomenika prirode “Cvrcka” broj zaštićenih područja povećava se na 36, a ukupna površina pod zaštitom iznosi 74.168,04 hektara, odnosno 3,01% teritorije Republike Srpske.
ba.ekapija.com