María Corina Machado već dvije decenije predstavlja najprepoznatljivije lice venezuelske opozicije i simbol borbe protiv režima Nicolása Madura. Ova 57-godišnja inženjerka, bivša zastupnica Nacionalne skupštine i čelnica liberalnog pokreta Vente Venezuela, poznata je po neumoljivoj kritici autoritarne vlasti i pozivima na obnovu demokratije u zemlji razorenoj korupcijom, inflacijom i političkim progonom.
Maja Isović Dobrijević
Machado je početkom 2000-ih osnovala organizaciju Súmate koja se borila za poštene izbore i transparentnost, zbog čega je često bila meta vlasti. U januaru2024. godine, dok su se približavali predsjednički izbori, Vrhovni sud Venezuele pod kontrolom Madura diskvalificirao ju je iz politike na 15 godina, čime joj je onemogućeno kandidiranje. Reuters i BBC prenose da je Machado tada imenovala profesoricu Corinu Yoris kao svoju zamjenu na listi opozicije.
OBRAZLOŽENJE NAGRADE
Održava plamen demokratije živim usred rastuće tame
Maria Corina Machado predvodi borbu za demokratiju suočena sa sve širim autoritarizmom u Venecueli. Gospođa Machado je studirala inženjering i finansije, i imala je kratku karijeru u biznisu. Godine 1992. osnovala je Fondaciju Atenea, koja radi na poboljšanju života ulične dece u Karakasu.
Deset godina kasnije bila je jedna od osnivača organizacije Súmate, koja promoviše slobodne i fer izbore i sprovodi obuke i praćenje izbora. Godine 2010. izabrana je u Narodnu skupštinu, osvojivši rekordni broj glasova. Režim ju je 2014. godine izbacio s funkcije. Gospođa Machado predvodi opozicionu stranku Vente Venezuela i 2017. je pomogla da se osnuje savez Soy Venezuela, koji ujedinjuje pro-demokratske snage u zemlji preko političkih podela.
Godine 2023. najavila je kandidaturu za predsednicu na predsedničkim izborima 2024. Kada joj je onemogućeno da se kandiduje, podržala je alternativnog kandidata opozicije, Edmunda Gonzaleza Urrutiju. Opozicija se široko mobilisala i sistematski dokumentovala da je ona bila prava pobednica izbora. Režim je proglasio pobedu i stegao svoj stisak vlasti.
Gospođa Machado prima Nobelovu nagradu za mir pre svega za svoje napore da unapredi demokratiju u Venecueli. Ali demokratija je takođe u povlačenju na međunarodnom nivou. Demokratija – shvaćena kao pravo da se slobodno izrazi svoje mišljenje, da se glasa i bude zastupljen u izabranim organima vlasti – temelj je mira kako unutar zemalja, tako i među njima.
María Corina Machado Parisca rođena je 7. novembra 1967. godine u Caracasu, Venezuela. Diplomirala je industrijsko inženjerstvo na Katoličkom sveučilištu Andrés Bello, a kasnije je stekla magisterij iz financija na Institutu za napredne studije uprave (IESA).
Prije ulaska u politiku, Machado se posvetila humanitarnom radu. Osnovala je Atenea Foundation, organizaciju koja pomaže djeci s ulice u Caracasu. Godine 2002. bila je među osnivačima organizacije Súmate, koja nadzire izbore i promiče demokratska prava u Venezueli.
Machado je 2011. izabrana u Nacionalnu skupštinu Venezuele, gdje je postala istaknuta kritičarka vlade Nicolása Madura. Tokom svog političkog djelovanja upozoravala je na institucionalnu korupciju, represiju i kršenje ljudskih prava. Sudjelovala je u opozicijskim predsjedničkim primarnim izborima i bila ključna figura u prosvjedima protiv režima. Iako je nezakonito isključena iz predsjedničkih izbora 2024., ostala je uticajna osoba u venezuelanskoj opoziciji.
Osim Nobelove nagrade, dobitnica je Sakharovljeve nagrade za ljudska prava i Nagrade Václava Havela. Uvrštena je među 100 najuticajnijih ljudi svijeta prema Time magazinu i na BBC-ov popis 100 žena.
Machado se protivi socijalizmu i zagovara privatizaciju državnih poduzeća, uključujući naftnu kompaniju PDVSA. Podržava međunarodne sankcije protiv režima Nicolása Madura, smatrajući da se demokratska promjena u zemlji ne može ostvariti samo unutarnjom političkom borbom.
María Corina Machado ostaje simbol građanskog aktivizma i borbe za demokraciju u Venezueli, prepoznata međunarodno kao hrabra i predana političarka koja se zalaže za ljudska prava i političke slobode.